Zit je in een stressvolle periode en merk je dat je meer haar verliest dan normaal? Dan is het logisch om stress als mogelijke oorzaak te zien. Stress kan inderdaad haaruitval triggeren en deze vorm van haarverlies is vaak tijdelijk. Het haarverlies wordt daarbij vaak pas zichtbaar enige tijd na een stressvolle periode. Toch komt haaruitval niet altijd door stress, zelfs niet als je veel spanning ervaart. Andere oorzaken kunnen eveneens een rol spelen, soms met een heel ander verloop en een andere aanpak.
In dit artikel helpen we je het verschil herkennen. Je leest wanneer haaruitval past bij stress, welke signalen juist wijzen op een andere oorzaak en wanneer het verstandig is om verder te kijken. Zo krijg je meer duidelijkheid over wat er waarschijnlijk speelt bij jouw haaruitval.
Wanneer past haaruitval bij stress?
Haaruitval die door stress wordt getriggerd, heeft vaak een aantal herkenbare kenmerken. In veel gevallen gaat het om een vorm van telogeen effluvium, waarbij door een lichamelijke of mentale stressfactor meer haren dan normaal tegelijk in de rustfase van de haargroeicyclus terechtkomen. Het haarverlies wordt daardoor vaak pas enkele maanden na een stressvolle periode zichtbaar.
Je herkent stressgerelateerde haaruitval meestal aan de volgende punten:
1. Het haar wordt overal dunner
Het haarverlies is diffuus en verspreid over de hele hoofdhuid, niet op één specifieke plek.
2. Geen vast patroon van haarverlies
Er ontstaan meestal geen duidelijke inhammen of een kalende kruin, zoals bij erfelijke haaruitval.
3. Geen scherp begrensde kale plekken
Grote, ronde kale plekken passen minder goed bij stressgerelateerd haarverlies.
4. Het haarverlies valt vooral op in het dagelijks leven
Je ziet meer haren tijdens het douchen, in het doucheputje, op je kussen of in bed.
5. Vaak tijdelijk van aard
Deze vorm van haaruitval past bij een tijdelijke verstoring van de haargroeicyclus.
Deze kenmerken maken stress een waarschijnlijke oorzaak, maar geen zekerheid.
Wanneer lijkt het stress, maar is het waarschijnlijk iets anders?
Niet elke vorm van haaruitval die optreedt rond een stressvolle periode wordt ook daadwerkelijk door stress veroorzaakt. Haarverlies door stress valt meestal onder telogeen effluvium, maar deze vorm van haaruitval kan ook door andere lichamelijke factoren worden getriggerd. Denk bijvoorbeeld aan tijdelijke hormonale veranderingen, zoals na een bevalling of bij het stoppen van anticonceptie, maar ook aan ziekte of herstel na een fysieke belasting.
Daarnaast zijn er duidelijke patronen van haaruitval die minder goed passen bij stress. Wanneer haaruitval een duidelijk patroon volgt of zich uit in scherp begrensde kale plekken, is stress meestal niet de hoofdoorzaak. In zulke gevallen gaat het vaker om erfelijke haaruitval of alopecia areata. Deze vormen van haarverlies verschillen duidelijk van stressgerelateerde haaruitval.
Kenmerken van erfelijke haaruitval
1. Inhammen of een terugtrekkende haarlijn
Haaruitval die begint bij de inhammen of zichtbaar wordt op de kruin past vaker bij erfelijke haaruitval. Dit haarverlies volgt meestal een geleidelijk en herkenbaar patroon. Dit patroon verschilt weer per geslacht. Bij vrouwen wordt dit inzichtelijk gemaakt met de Ludwig-schaal en bij mannen de Norwoord-schaal.
2. Langzaam toenemend haarverlies
Het haar wordt over langere tijd dunner, zonder plotselinge uitval in grote hoeveelheden. Het kan bij sommige al op vroege leeftijd beginnen, terwijl andere pas op latere leeftijd kalender worden.
3. Stress kan het verloop beïnvloeden, maar is zelden de oorzaak
Stress kan erfelijke haaruitval soms versnellen, maar veroorzaakt deze vorm van haarverlies niet.
Kenmerken van alopecia areata
1. Een duidelijke kale plek op het hoofd
Scherp begrensde, ronde kale plekken wijzen eerder op alopecia areata dan op stressgerelateerd haarverlies.
2. Plotseling ontstaan, plaatselijk haarverlies
De haaruitval treedt vaak snel op en is beperkt tot één of meerdere plekken.
3. Geen vast verband met stress als oorzaak
Stress kan soms een rol spelen als uitlokkende factor, maar alopecia areata is een auto-immuunreactie en geen direct gevolg van stress. In veel gevallen begint het haar na verloop van tijd vanzelf weer terug te groeien, al is het verloop per persoon verschillend. Er bestaat momenteel geen bewezen behandeling die alopecia areata definitief kan genezen. Producten zoals zalven, dermarollers of shampoos kunnen het ziekteproces niet stoppen. Wel kunnen ondersteunende haar- en hoofdhuidproducten helpen om de conditie van de hoofdhuid te verbeteren zodra de haargroei weer op gang komt.
Waarom stress wordt overschat als oorzaak
Stress is een veel gehoorde oorzaak voor haaruitval, waardoor het makkelijks is om jouw haaruitval hieraan toe te schrijven. Maar telogeen effluvium kan ook ontstaan door:
• een bevalling
• ziekte of koorts
• een operatie
• medicatie
• plots gewichtsverlies
In deze situaties kan stress wél aanwezig zijn, maar is het niet per se de hoofdoorzaak. Het verminderen van stress alleen leidt dan niet altijd tot het stoppen van de haaruitval.
Belangrijk: Telogeen effluvium ontstaat vaak door een tijdelijke belasting van het lichaam.
De relatie tussen jeukende hoofdhuid, stress en haaruitval
Een jeukende hoofdhuid komt regelmatig voor in stressvolle periodes. Stress kan invloed hebben op het lichaam én op de huid, waaronder de hoofdhuid. Toch is de relatie tussen stress, jeuk en haaruitval niet altijd direct. Om dit goed te begrijpen, is het belangrijk om een aantal zaken van elkaar te onderscheiden.
Wat is hierbij belangrijk om te weten?
• Stress kan bestaande hoofdhuidproblemen versterken
In stressvolle periodes raakt de huidbarrière sneller uit balans. Hierdoor kan de hoofdhuid gevoeliger reageren en meer gaan jeuken.
• Jeuk is meestal niet de directe oorzaak van haaruitval
Haaruitval door stress ontstaat vooral door verstoring van de haargroeicyclus, niet door jeuk zelf.
• Krabben kan wél indirect bijdragen aan haarverlies
Veel en hard krabben kan de hoofdhuid irriteren en haarzakjes extra belasten. Dit kan haaruitval tijdelijk verergeren, vooral als de hoofdhuid al gevoelig is.
• Jeuk en haaruitval kunnen tegelijk voorkomen, zonder direct verband
Het is goed mogelijk dat je zowel haaruitval als hoofdhuidklachten ervaart tijdens stress, zonder dat de jeuk de oorzaak is van het haarverlies.
Groeit haar terug na haaruitval door stress?
In het merendeel van de gevallen is haaruitval door stress tijdelijk van aard. Zodra het lichaam tot rust komt en de stressfactor afneemt, kan de haargroei zich geleidelijk herstellen. Dit betekent echter niet dat het haar direct weer terug groeit. Haarherstel kost tijd en verloopt bij iedereen anders.
Hoe lang duurt haaruitval door stress?
Bij stressgerelateerde haaruitval (telogeen effluvium) ontstaat het haarverlies vaak enkele maanden na de stressvolle periode. Ook het herstel verloopt vertraagd.
Gemiddeld geldt:
• De haaruitval neemt af zodra de stress vermindert
• Nieuwe haargroei kan zichtbaar worden na 3 tot 6 maanden
• Het kan 6 tot 12 maanden duren voordat het haar weer voller oogt
Deze tijdsduur is afhankelijk van factoren zoals de duur en intensiteit van de stress, je algemene gezondheid en hoe je lichaam herstelt.
Hebben haargroeimiddelen zin bij stresshaaruitval?
Middelen die haargroei ondersteunen kunnen pas effect hebben wanneer de stress onder controle is en de haargroeicyclus zich herstelt. Zolang het lichaam in een stressstand blijft, is het effect van haargroeimiddelen nihil. De belangrijkste eerste stap is daarom het verminderen van stress of beter leren omgaan met stress. Pas daarna kan het gebruik van ondersteunende producten bijdragen aan sterker, dikker en voller haar.
Wat kun je doen als stress een rol heeft gespeeld bij haaruitval?
Wanneer de stressklachten zijn afgenomen, kan de haargroeicyclus zich geleidelijk herstellen. In deze herstelfase kan het zinvol zijn om de haargroei gericht te ondersteunen, zonder te verwachten dat producten de oorzaak wegnemen. Bij stressgerelateerde haaruitval (telogeen effluvium) ligt de focus op het ondersteunen van de hoofdhuid en haarzakjes terwijl het lichaam weer in balans komt. Een haarverzorgingsroutine die is afgestemd op herstel na telogeen effluvium kan helpen om het haar sterker te laten aanvoelen en nieuwe haargroei te ondersteunen. Dit draagt bij aan zichtbare verbetering, maar werkt aanvullend op het natuurlijke herstelproces van het lichaam.
FAQ
Is haaruitval door stress anders bij mannen en vrouwen?
Niet in de manier waarop de haaruitval zichtbaar wordt. Bij zowel mannen als vrouwen gaat het meestal om diffuus haarverlies, waarbij het haar overal wat dunner wordt en er geen duidelijke kale plekken ontstaan. Het verschil zit vooral in de context. Bij mannen die al te maken hebben met erfelijke haaruitval kan stressgerelateerde haaruitval extra opvallen, doordat het tijdelijk dunner wordende haar bestaande inhammen of een kalende kruin zichtbaarder maakt.
Kan haaruitval door stress terugkomen?
Ja, stressgerelateerde haaruitval kan terugkeren als er opnieuw sprake is van langdurige of intense stress. Het herkennen van signalen en het tijdig aanpakken van stress helpt om herhaling te beperken.
Conclusie
Haaruitval kan samenhangen met stress, maar stress is niet de enige mogelijke oorzaak. Stressgerelateerde haaruitval is vaak tijdelijk en verloopt meestal diffuus, zonder vast patroon. Tegelijk kunnen andere vormen van haaruitval juist zichtbaar worden in stressvolle periodes, zonder dat stress de hoofdoorzaak is. Door te letten op het verloop, het patroon en de duur van het haarverlies krijg je beter inzicht in wat er waarschijnlijk speelt. In veel gevallen herstelt het haar zich vanzelf. Na het herstel kan met haargroeiroutine gezond haar gestimuleerd worden.
Bronnen
Al Aboud, A. M., & Zito, P. M. (2023). Telogen effluvium.
Telogen effluvium. Clinical and Experimental Dermatology.
Deze informatie vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of specialist.
